De Nederlandse papier- en kartonindustrie vormt een belangrijke schakel in de totale papier- en houtgerelateerde keten. De sector heeft een omzet van bijna 2,1 miljard euro en biedt directe werkgelegenheid aan 4300 mensen (cijfers 2007). Net als de overige industrieën opereert de papierindustrie op een sterk internationaal georiënteerde markt: meer dan 70 procent van de producten wordt geëxporteerd.

Verschuivingen op de internationale markt
Op de internationale markt vinden momenteel grote verschuivingen plaats. De opkomst van zeer grote markten in Brazilië, Rusland, India en China (BRIC-landen) zal grote gevolgen hebben. Maar ook dichter bij huis is er veel beweging. De verplaatsing van productiefaciliteiten naar Centraal- en Oost-Europa (COE-landen) bijvoorbeeld heeft een grote invloed op de positie van de Nederlandse industrie. In toenemende mate is de papierindustrie zich bewust van de kansen en bedreigingen die hiermee samenhangen. Men beseft dat het behoud van een goede concurrentiepositie belangrijker is dan ooit. Daarmee ontstaat de alsmaar luider wordende roep aan overheden - zowel nationaal als in Brussel - om een "level-playing-field" te creëren: een eerlijke concurrentieomgeving voor de Nederlandse papierindustrie.

Politiek steeds meer in dialoog met de papierindustrie
Ontbrak in de laatste regeerakkoorden en overheidsplannen nog een paragraaf over de procesindustrie, nu staat de Staatssecretaris van Economische Zaken Van Gennip wel stil bij het flankerende beleid in haar "Industriebrief". De Nederlandse papierindustrie onderkent het belang van een goed industriebeleid door de Nederlandse overheid en kiest voor een actieve rol. Om gezonde procesindustrie in Nederland te behouden is een aantrekkelijk investeringsklimaat van groot belang voor werkgevers én overheid.

Innovatie hoog op de agenda
De Koninklijke VNP onderkent het belang van investeren in innovatie. De industrie focust nu op het vergroten van de productiviteit en het verbeteren van de kostenstructuur. Momenteel worden grote projecten op het vlak van economie, ecologie en technologie door het Kenniscentrum Papier en Karton uitgevoerd.

Ook heeft de papiersector de eerste stappen gezet op het terrein van energietransitie. In de Energietransitie Papierketen onderzoekt de papierindustrie mogelijkheden om te komen tot fundamenteel nieuwe benaderingen voor het energiegebruik. Doel is om het energiegebruik voor het maken van papieren eindproducten in de hele keten te halveren in 2020.